Üniversite Öğrencisi Sporcuların Giyilebilir Teknolojik Spor Ürünleri Kullanımı Algısının Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi
DOI:
https://doi.org/10.70736/spjses.331Anahtar Kelimeler:
Giyilebilir teknolojik spor ürünleri, kullanım algısı, üniversite sporcularıÖzet
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencisi olarak spor yapan öğrencilerin giyilebilir teknolojik spor ürünlerine yönelik kullanım algılarını çeşitli demografik değişkenler açısından incelemektir. Araştırmanın örneklemini, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi’nde öğrenim görmekte olan ve düzenli olarak sportif faaliyetlere katılan 250 üniversite sporcusu oluşturmaktadır. Katılımcılar farklı spor branşlarında yer almakta ve bireysel ya da takım temelli antrenman süreçlerinde giyilebilir teknolojik ürünlerden kullanmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından oluşturulan “Kişisel Bilgi Formu” ile “Giyilebilir Teknolojik Spor Ürünleri Kullanım Algısı Ölçeği (GTSÜKAÖ)” aracılığıyla toplanmıştır. Katılımcıların demografik değişkenlerine göre ölçek alt boyutlarındaki farklılıkların belirlenmesinde ölçek toplam puanı ve tüm alt boyutlarda dağılım normallik göstermemektedir. Bu nedenle alt boyut analizlerinde non-parametrik testler (Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis) tercih edilmiştir. Sonuç olarak, üniversite sporcularının giyilebilir teknolojik spor ürünlerine yönelik algı düzeylerinin genel olarak orta seviyede olduğu belirlenmiştir. Bu algı düzeyinin özellikle kullanım sıklığı ve haftalık spor yapma sıklığı gibi davranışsal değişkenlerden anlamlı biçimde etkilendiği görülmektedir. Ürünleri daha sık kullanan ve haftada daha fazla gün spor yapan sporcuların; algılanan fayda, işlevsellik ve kullanıma devam etme niyeti boyutlarında daha yüksek puanlara sahip olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte, cinsiyet değişkeninin kullanıma devam etme alt boyutunda; gelir düzeyinin ise moda-estetik ve işlevsellik alt boyutlarında belirleyici olduğu belirlenmiştir. Yaş değişkeninin ise özellikle kolaylaştırıcı koşullar boyutunda algıyı artırıcı yönde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Referanslar
Ada, A., & Aksoy, R. (2020). Giyilebilir teknolojik ürünlerde tüketicilerin algıladıkları risklerin farklılaşması: Akıllı saat kullanıcılarına dönük bir araştırma. Journal of Sport for All and Recreation, 2(1), 50-61. https://izlik.org/JA78NE48MC
Bardus, M., Borgi, C., El-Harakeh, M., Gherbal, T., Kharroubi, S., & Fares, E.-J. (2021). Exploring the use of mobile and wearable technology among university student athletes in lebanon: A cross-sectional study. Sensors, 21(13), 4472, 1-17. https://doi.org/10.3390/s21134472
Bendíková, E., & Dobay, B. (2017). Physical and sport education as a tool for development of a positive attitude toward health and physical activity in adulthood. European Journal of Contemporary Education, 6(1), 14-21.
Borowski-Beszta, M., & Polasik, M. (2020). Wearable devices: New quality in sports and finance. Journal of Physical Education and Sport, 20, 1077-1084.
Buyrukoğlu, E., & Bayındır, M. (2023). Giyilebilir teknolojik spor ürünleri kullanımı üzerine bir araştırma. Tekstil ve Mühendis, 30(131), 201-209. https://doi.org/10.7216/teksmuh.1282117
Cadmus-Bertram, L., Marcus, B., Patterson, R., Parker, B., & Morey, B. (2015). Randomized trial of a fitbit-based physical activity intervention for women. American Journal of Preventive Medicine, 49(3), 414-418. https://doi.org/10.1016/j.amepre.2015.01.020
Chandrasekaran, R., Katthula, V., & Moustakas, E. (2020). Patterns of use and key predictors for the use of wearable health care devices by US adults: Insights from a national survey. Journal of Medical Internet Research, 22(10), e22443, 1-11. https://doi.org/10.2196/22443
Colley, R. C., Garriguet, D., Janssen, I., Craig, C. L., Clarke, J., & Tremblay, M. S. (2007). Physical activity of Canadian adults: Accelerometer results from the 2007 to 2009 Canadian health measures survey. Health Reports, 22(1), 1-8.
Çar, B., Bezci, Ş., Dokuzoğlu, G., & Kurtoğlu, A. (2022). Giyilebilir teknolojik spor ürünlerine yönelik tutum ölçeği (GTSÜYTÖ) geliştirme çalışması. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 5(2), 1155-1167. https://doi.org/10.38021/asbid.1202130
Davis, S. (2024). Wearable technology use amongst college freshmen. University of Michigan.
Falck, R. S., McDonald, S. M., Beets, M. W., Brazendale, K., & Liu-Ambrose, T. (2015). Measurement of physical activity in older adult interventions: A systematic review. British Journal of Sport Medicine, 50(8), 1381-1389.
Gkika, E. C., Komisopoulos, F., Ntanos, S., Drosos, D., & Kargas, A. (2024). Amateur athletes and adoption of smartwatches: Perceptions of usage, ease of use, and the role of virtual community immersion. In. Kavoura, A., Borges-Tiago, T., & Tiago, F., (Eds.), Strategic İnnovative Marketing and Tourism: ICSIMAT 2023 (pp. 531-539). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-51038-0_58
Kadylak, T., & S. R. Cotten. (2018). Factors that influence wearable activity tracker adoption and use among U.S. older adults. Innovation in Aging, 2(1), 41. https://doi.org/10.1093/geroni/igy023.152
Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi (21. Baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
Karasar, N. (2015). Bilimsel araştırma yöntemi (24. Baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
Lee, S. M., & Lee, D. (2020). Healthcare wearable devices: An analysis of key factors for continuous use intention. Service Business, 14(4), 503-531. https://doi.org/10.1007/s11628-020-00428-3
Macridis, S., Johnston, N., Johnson, S., & Vallance, J. K. (2018). Consumer physical activity tracking device ownership and use among a population-based sample of adults. PLoS ONE, 13(1), e0189298, 1-11. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0189298
Melton, B., Buman, M., Vogel, R., Harris, B., & Bigham, L. (2016). Wearable devices to improve physical activity and sleep: A randomized controlled trial of college-aged African American women. Journal of Black Studies, 47(6), 610-625. https://doi.org/10.1177/0021934716653349
Metin, S. N., Başkaya, G., Öcal, T., Erdoğan, A., & Tosun Tunç, G. (2023). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin giyilebilir teknolojik ürün kullanımlarının fiziksel aktiviteye katılım motivasyonları üzerine etkisi. Yalova Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 2(3), 1-18. https://izlik.org/JA78ND22GZ
Peng, C., Xi, N., Hong, Z., & Hamari, J. (2022). Acceptance of wearable technology: A meta-analysis. Proceedings of the 55th Hawaii International Conference on System Sciences, 5101-5010. http://hdl.handle.net/10125/79958
Pope, Z. C., Barr-Anderson, D. J., Lewis, B. A., Pereira, M. A., & Gao, Z. (2019). Use of wearable technology and social media to improve physical activity and dietary behaviors among college students: A 12-week randomized pilot study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(19), 3579. https://doi.org/10.3390/ijerph16193579
Song, J., Kim, J., & Cho, K. (2018). Understanding users’ continuance intentions to use smart-connected sports products. Sport Management Review, 21(5), 477-490.
Tiryaki, İ., & Gödekmerdan Öner, L. (2022). Tüketicilerin akıllı giyilebilir nesnelerin kullanımına yönelik davranış niyetlerinin geliştirilmiş teknoloji kabul modeli aracılığıyla incelenmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 14(1), 182-202. https://doi.org/10.20491/isarder.2022.1374
Tor Kadıoğlu, C., & Turhan, G. (2022). Spor giyiminde akıllı ürünlere yönelik satın alma tutumlarında ürün tasarımı ve tüketici özelliklerine bakış. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 633-652. https://izlik.org/JA23GP97EG
Venkatesh, V., & Bala, H. (2008). Technology acceptance model 3 and a research agenda on interventions. Decision Sciences, 39(2), 273-315. https://doi.org/10.1111/j.1540-5915.2008.00192.x
Venkatesh, V., & Davis, F. D. (2000). A theoretical extension of the technology acceptance model: Four longitudinal field studies. Management Science, 46(2), 186-204. https://doi.org/10.1287/mnsc.46.2.186.11926
Wang, Y., Zhang, X., & Wang, L. (2022). Assessing the intention to use sports bracelets among Chinese university students: An extension of technology acceptance model with sports motivation. Frontiers in Psychology, 13, 846594, 1-11. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.846594
Wang, Z., Fang, D., Liu, X., Zhang, L., Duan, H., Wang, C., & Guo, K. (2023). Consumer acceptance of sports wearables: The role of product attributes. SAGE Open, 13(3), 1-16. https://doi.org/10.1177/21582440231182653
Xu, Y., Zhang, Y., & Li, X. (2024). From wearables to performance: How acceptance of ıot devices influences physical education results of college freshmen. Scientific Reports, 14(1), 1-12. https://doi.org/10.1038/s41598-024-75071-3
Yang, C. C., Shen, C. C., Lin, Y. S., & Lin, C. T. (2021). The research on the relationship between use motivation, target orientation and sports involvement in sports intelligent wearable equipment. Journal of Human Sport and Exercise, 16(2), 434-443. https://doi.org/10.14198/jhse.2021.16.Proc2.29
Yüce, A., Aydoğdu, V., Katırcı, H., & Gökce Yüce, S. (2020). Giyilebilir teknolojik spor ürünleri kullanım algısı ölçeği: Bir ölçek uyarlama çalışması. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(4), 113-124. https://doi.org/10.33689/spormetre.681835
Zeng, N., & Gao, Z. (2017). Health wearable devices and physical activity promotion. In Z. Gao (Ed.), Technology in physical activity and health promotion (pp. 148-164). Routledge Publishers.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
